deniz ve altında 20.000 fersah

Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın

denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın...

Münir Nurettin'in sesinden bu parçayı dinlediğimde ruhumun köşesini sıyırıp geçen bir kurşun gibi gelmişti...ama o duyguyu şimdi tarif edebiliyorum...gerçekleri kavramak ve yaşanılanlardan ders çıkarmak bir yana o zaman daha çocuktum ve her çocuk gibi macera hikayeleri, romanları ve  filmleri ile hayal gücümü besliyordum...mecaz olarak denizin ortasında yelkensiz kalmanın ne demek olduğunu öğrenmeme daha çok vardı!...

"Fersah"ın ne olduğunu bilmeden; O dönem Jules Verne ile tanıştım...Hugo Gernsback ve H. G. Wells ile birlikte “Bilim kurgunun babası”olarak anılan Verne, "Denizler altında yirmi bin fersah"ı 1870 yılında yayınlamış... 

...bilim kurgu ve Denizler altında 20.000 fersah ile bu şekilde tanıştığımda "Nautilus" ve "Kaptan Nemo" ile de tanışmış oldum...Kaptan Nemo , özellikle Britanya İmparatorluğunun emparyalizmine duyduğu nefretle ve çok güçlü bir intikam isteği ile dolu olan dahi bir kişiliktir ...latincede "hiç kimse" anlamına gelmekte...yıllar sonra ulaşılan bir bilgi daha!..

Fersah: 12.000 adıma; yaklaşık 5.685 metreye ve 1 saatlik yola denk geldiği kabul edilen eski ölçü birimi...

20.000(fersah) x 5.685m = 113700000 metre! 

Kilometreye siz çevirin!

Deniz hep sürprizlerle doludur, yaşamın kaynağında  milyarlarca canlının gizem dolu dünyasına daha da gizem katacak olaylar çok sürükleyiciydi...Nemo,toplum yaşamından kopup kendine  içindeki her şeyi sodyumdan elde edilen elektrikle çalıştırdığı Nautilus'u inşaa etmişti...

Denizaltılarda bulunan dalış tankları suyla dolunca gemi sudan daha ağır hale gelir ve dibe dalar. Eğer tanktaki su, basınçlı hava ile boşaltılırsa, denizaltı tekrar su yüzüne çıkar. Nautilus adı verilen bir deniz canlısı da aynı yöntemi kullanır. Nautilus'ün vücudunda 19 cm. çapında salyangoz kabuğu biçiminde spiral bir organ vardır. Bu organda birbiriyle bağlantılı 28 tane "dalış hücresi" bulunur...ve 4000 metreye rahatlıkla dalabilir... 

Kızıldeniz, Akdeniz, Atlantis, Güney kutbuna seyahatlerini ve maceralarını heyecan ile okudum...tam her şey bitti diye düşündüğümüz Nautilus'un Baltık Denizi'nde bir girdaba(Maelström’e )kapılıp denizin derinliklerinde kaybolduğunda Nemo'ya ve Nautilus'a ne olduğu anlaşılamamıştı  "Esrarlı Ada"  romanı Kaptan Nemo’nun ölmediği ortaya çıkardı sonra...

1954 yılında roman üçüncü kez sinemaya uyarlandı...

Kirk Douglas, Kanadalı usta zıpkıncı Ned Land'ı canlandırmıştı...

Daha önceki yazım (28 AĞUSTOS 2012 SALI-İki Fransız "Bayard" ve saatim)

de değindiğim gibi 1870 lerde yazılan bu şahaserin ilk baskısında illüstrasyonları Alphonse de Neuville ve Edouard Riou yapmış...

Yaşam sonsuz bir deniz ve her birimiz kendi gemimizin kaptanıyız...her sefer maceralarla dolu ve denizin altında-üstünde gidilecek çok yer, çıkılacak çok sefer var...rüzgarınız bol olsun!

İki Fransız "Bayard" ve saatim

Émile Antoine Bayard, Fransız illüstratör (1837-1891)... karakalem çizimleri, suluboya resimler, taşbaskı ve gravürleriyle ve özellikle resimlediği  Harriet Beecher Stoowe'nin "Tom Amca'nın Klübesi" kitabı, Victor Hugo'nun "Sefiller"i, Alphonse Daudet'nin "Ölümsüz"ü ve   Jules Verne'nin Sıradışı Geziler Dizisinin dördüncü kitabı olan "Dünyadan aya"ile tanınır...Ama detaylı yağlı boya tablolarını hiç bilmiyordum!..Eski Fransız hikaye, gezi kitapları ve resimli sözlüklerini topladığım bir dönemde bu tarz baskılar beni çok etkilemiştir...tabi bir de Jules Verne'nin yarattığı dünyayı kafamda canlandırmaya çalışırken yardımcı olan bu referans çizimler...

1-"un drame dans les airs"-1851-Jules Verne'nin kitabından bir çalışması...
2-Yine Jules Verne'nin "Around the Moon", "Ayın etrafında" adlı hikayesinin Émile-Antoine Bayard ve Alphonse de Neuville tarafından çizilen bir resmi "ben sadece bir pigmeden başka bir şey değilim"...

                                                                                                                         

                    
                      
Victor Hugo'nun "Sefiller" romanından iki  çizimi...

"The Christening" 

       

 1870-1871 Savaşından...

 "The Moon Voyage"

İkinci olarak bu "Bayard" ismiyle karşılaşmam; 

mahalledeki ahşap bir evden çıkan ve bana kadar ulaşan bir 

saatle oldu! 

Bir kaç saat müzesinde çok iyi kondisyonda olanlarına ulaştım...benim saatin yıllarını geçirdiği ortam ahşap bir evdi...bu koşullar ister istemez görünümüne yansımış!

1925-Bir saat fabrikasından görünüm...bulduğum bir yazıda, saat kadranlarını fosforlu-gece görülebilir yapmak için o yıllarda"radium" kullanıldığını ve çalışanların "radium"a maruz kalmalarından dolayı ciddi rahatsızlıklarından söz ediyor!

Bayard 1. François'nın tanınmış bir şövalyesinin adıymış...söylenceye göre korkusuz ve hiç sitem etmeyen bir kişilikmiş...bu yüzden firma için  markayı değerlendirecek bir ad olarak seçilmiş...zırhıyla sağlam ve dayanıklılığı simgeliyor!..
1867 den beri saat üreten Bayard firması  30'lardan beri ürettiği Mickey Mouse saatlerini 1949 yılında lisanslı olarak üretmeye devam etmiş...Mickey Mouse ilk anime çalar saat olarak Bayard tarafından satışa sunulmuş ikinci saat ise 1938 yılında"Blanche-Neige","Pamuk Prenses" saati olmuş...
Saniye geçişlerinde kafasını sallayan Mickey'in kol ve elleri akrep ve yelkovan görevi görüyor..."Bayard" marka saatler günümüze kadar gelen çalar saatlerden form, çizgi ve zerafet olarak çok farklı bulunuyor...